Adet Öncesi Gerginlik Sendromu

(Premenstrüel Sendrom, PMS) ...

 
Adet öncesi gerginlik, Premenstrüel Sendrom, PMS.

Adet öncesi bazı kadınlarda başta depresyon olmak üzere gerginlik durumlarının ortaya çıkmasıdır. Kadınların hormonal düzeyine göre hafif yakınmalar ve günlük hayatlarını değiştirmeyecek şekilde de seyredebilir.

Adet öncesi gerginlik premenstrüel sendrom (PMS) olarak da bilinir.

Şikayeti bulunan kadınlar, fizyolojik veya psikolojik olarak etkilenebilirler. PMS bu iki durumun bileşkesidir. Farklı kültürlerden kadınlar farklı şekillerde etkilenirler. Depresyon batı ülkelerinde yogun iş hayatı ve toplumsal hayata bağlı olarak daha sık görülür.

Fizyolojik Durum
Memelerde hassasiyet ve kilo alımı PMS başlangıcı olan kadınların hemen hemen hepsinde karşılaşılan bir durumdur. Uykusuzluk, sıcak basmaları, baş ağrısı, döküntüler, ses ve kokulara aşırı hassasiyet, kas ve eklem ağrıları, halsizlik, çarpıntı, denge bozuklukları, diş eti kanamaları, ajitasyon, sindirim sitemi bozuklukları diğer belirtilerden birkaç tanesidir. Dismenore (ağrılı) veya çok fazla kanama PMS değildir.

Duygusal ve Psikolojik Durumlar
PMS’de en çok depresyon, endişe ve sinir bozukluğu halleri görülebilir. Hafıza kaybı çok yoğun olmamak kaydıyla görülebilir. Ayrıca konsantrasyon bozulması da olası bir durumdur. Bu tabloya PMDD (premenstrüel disforik bozukluk) adı da verilebilir.

PMS Nedenleri
PMS nedenleri tam olarak belirlenememiş bir unsurdur. PMS belirtileri ovülasyon baskılayan hormonların uygulanması halinde gerilemiştir.

PMS’in nedenlerinden biri üreme hormonları olabilir. Ancak bunun nasıl oldugu tam olarak anlaşılamamıştır.

Hormonlar ile bazı sinirlerde iletim sağlayan maddelerin PMS’e neden olduğu konusunda bazı belirtiler vardır. Magnezyum ve kalsiyum dengesi de PMS oluşumunda etkili olabileceğine inanılmaktadır.

Kalsiyum fazlalığı ve magnezyum eksikliği bazı kadınlarda PMS şikayetlerine yol açtığı görülmüştür.

PMS’in nedenlerinden biri de stress hormonları olabilir. Stree hormonlarının çok fazla olması PMS’e neden olabilir.

Ancak sonuç olarak PMS’in kanıtlanmış kesin bir nedeni bulunamamıştır.

PMS kimlerde görülür?
Daha önce bahsettiğimiz gibi değişik kültürlerde değişik şekillerde görülebilir. Kadınların % 88’inde PMS bulgularına rastlanmıştır.

Genç yaşlarda daha fazla görünen PMS yaş ilerledikçe azalmaktadır. Ancak, çocuk sayısı arttıkça PMS şiddeti de artmaktadır.

Adet öncesi dönemde migren ağrıları PMS ile ilişkillendirilmektedir. Şeker hastalarında da insilün ihtiyacı ve kan şekeri düzeyi değişiklik gösterebilir. İş hayatında ve ev hayatında olumsuz etkileri görülür, kadınlar çevresindeki kişilerle sorunlar yaşayabilir.

Ergenlik döneminde çok şiddetli seyredebilir ve intihar eğilimleri oluşabilir. Ayrıca yemek yeme alışkanlıkları ve düzensiz yeme bozuklukları olabilir.

PMS Tanısı
PMS tanısı koymak için 2-4 ay süre ile şikayetler ve adet öncesi dönem incelenmeli, istatistik olarak şikayet şiddetleri ölçülmelidir. Fiziksel ve psikolojik şikayetler kaydedilmelidir.

PMS Tedavisi
Nedeni bilinemeyen PMS’in tedavisi de tam olarak netleşmemiştir.

Sık sık yemek yemek (az az), meyveler, sebzeler, katkı maddeli besinlerden uzak durulması fayda sağlayabilir. Alkol ve kahve içme alışkanlığından vazgeçilmeside pozitif etki yaratabilir.

Spor yapan kadınlarda PMS daha az karşılaşılan bir olgudur.

Özellikle adet öncesi dönemlerde alkol, sigara, çikolata ve stresten uzak durmalısınız. Bu dönemde taze meyve ve sebze tüketimini arttırın ve kalsiyumdan zengin (süt ve süt ürünleri gıdaları) tercih edin.

Yürüyüşler ve egzersizler de yararlı sonuçlar doğurabilir.

A, E, B6 vitaminleri PMS’i tetikledikleri öne sürülmiştir ancak henüz bu konu bir netlik kazanmamıştır. Eczanelerde bulabileceğiniz Evening primrose oil (Çuha çiçeği yağı) da PMS tedavisinde oldukça etkilidir.

Daha detaylı bilgi için doktorunuza başvurmanız ve doktor kontrolünde tedaviler en uygun yöntemdir.